مهدى رحمانى ولوى / منصور جغتايى
280
تاريخ علماى بلخ ( فارسي )
[ 145 ] حسن بن سوّار خراسانى بغوى « * » مرورودى ابو علاء حسن بن سوّار خراسانى بغوى در بغوى تولّد يافت و تحصيلاتش را در جوزجان و بلخ به پايان رسانيد . آنگاه به مرورود ( مرغاب ) رفت و مدّتى در آنجا اقامت گزيد . به اين سبب ، مشهور به مرورودى شد ، امّا برخى از محقّقان شهرت او را مروزى ضبط كردهاند . قابل يادآورى است كه مرورود يا مرغاب در آن روزگار از نواحى جوزجان بشمار مىرفت . « 1 » ابو علاء حسن بن سوّار بغوى مرورودى به قصد زيارت بيت اللّه الحرام عازم حجاز شد . پس از انجام فرائض حج وارد بغداد شد و مدّت كوتاهى در اين شهر توقف كرد و مردم از خرمن دانش او بهره گرفتند . علما و محدّثان رواياتى را از طريق او يادداشت كردند . « 2 » ابو علاء حسن بن سوّار رواياتش را از طريق محدّثانى مانند ابو شيبه ابراهيم بن عثمان ، اسماعيل بن عيّاش ، عبد العزيز بن عبد اللّه بن أبى سلمة ماجشون ، عكرمة بن عمّار ، عمر بن موسى بن وجيه وجيهى ، ليث بن سعد ، مبارك بن فضاله ، موسى بن على بن رباح ، نضر بن عربى ، هشام بن سعد مدنى و ديگران نقل كرده است . « 3 » روات و محدّثانى كه از طريق بغوى رواياتى را نقل كردهاند ، عبارتند از : احمد بن حنبل ، احمد بن داود بن يزيد سجستانى ، احمد بن منيع بغوى ، اسحاق بن حسن حربى ، ابو قدامه عبيد اللّه بن سعيد سرخسى ، ابو حاتم محمّد بن ادريس رازى ، ابو اسماعيل محمّد بن اسماعيل ترمذى ، محمّد بن سلام بن سكن بيكندى صغير ، محمّد بن حنبل بن اسحاق از احمد بن حنبل نقل مىكند كه : روايات وى مورد يحيى بن أبى حاتم ازدى ،
--> ( * ) - بغوى ناحيهاى از نواحى جوزجان است . ( 1 ) - تهذيب الكمال ، ج 6 ، ص 168 . ( 2 ) - همان ، ج 6 ، ص 171 . ( 3 ) - همان ، ج 6 ، ص 169 .